چهارشنبه ١ آذر ١٣٩٦

ورود کاربران

 
 
فراموشی رمز عبور | ثبت نام

معرفي رشته ي شيمي تجزيه


 بسمه تعالی

 

معرفی رشته ی شیمی تجزیه

 

شیمی تجزیه یکی از شاخه های رشته ی شیمی می باشد که هدف اصلی آن اندازه گیری مقدار آنالیت ها ائم از عناصر، ترکیبات، پروتئین ها، دارو ها و سایر مواد شیمیایی در نمونه های مختلف مانند، نفت، مواد غذایی،آب، هوا، سوخت ها، محیط های بیولوژیکی، خون، پلاسما و سایر مایعات و بافت های موجود زنده می باشد.

برای این منظور از سه روش عمده استفاده می شود.1)  الکتروشیمی، 2)  جداسازی و کروماتوگرافی 3) روش های اسپکتروسکوپی. در زیر به شرح هر یک از این زیر شاخه ها خواهیم پرداخت:

الف) الکتروشیمی: در الکتروشیمی هدف اصلی اندازه گیری آنالیت ها به خصوص در محیط های آبی با استفاده از الکترود های مختلف است. امروزه برای اندازه گیری مواد مورد نظر در نمونه های پیچیده کمتر از روش های قدیمی مانند سی-وی یا پلاروگرافی استفاده می شود و بیشتر استفاده از الکترود های اصلاح شده مد نظر می باشد. الکترود های اصلاح شده الکترود هایی هستند که به جهت سطح اصلاح شده ی خود دارای توانایی فوق العاده ای برای کاتالیر کردن انتقال الکترون و یا حتی انتقال جرم برای یک فرایند شیمیایی خاص هستند و به این ترتیب بسیار نمونه گزین و اختصاصی کار می کنند. به همین جهت استفاده از الکترود های اصلاح شده و توسعه و اختراع الکترود ای اصلاح شده ی خاص اهمیت روز افزونی در شیمی تجزیه پیدا کرده است.

در ساختار الکترود های اصلاح شده ،امروزه  بیشتر از مواد نانو مانند نانو لوله های کربنی استفاده می شود. اخیرآ استفاده از ساختار لایه لایه گرافن در سطح الکترود های اصلاح شده نیز اهمیت روز افزونی یافته است. از این رو علم الکتروشیمی امروزه بیشتر به استفاده از مواد نانو و مواد بیولوژیکی در ساختار سطح الکترود و اصلاح آن به نحوی که برای اندازه گیری یک گونه ی مشخص مناسب باشد سوق پیدا کرده است. باید توجه داشت دانش نانو و همچنین بیولوژی در این زمینه کمک شایانی خواهد کرد.

ب) جداسازی و کروماتوگرافی:

علم اکتروشیمی بیشتر به اندازه گیری نمونه های الکتروفعال و آن هم در ماتریس های به نسبه ساده می پردازد. اما از آنجایی که همه ی مواد الکتروفعال نیستند، لذا برای اندازه گیری بسیاری از ترکیبات نیاز به روش های دیگری می باشد. از این روش ها می توان به روش های جداسازی و انواع روش های کروماتوگرافی اشاره نمود. در روش های کروماتوگرافی و جداسازی سعی بر این است که آنالیت مورد نظر توسط روش های جداسازی و یا کروماتوگرافی تهیه ای از یک ماتریس پیچیده جدا شده و بعد از آن به شناسایی ترکیب پرداخته شود. بنا بر این در این روش ها هدف جداسازی آنالیت از یک ماتریس پیچیده و بعد از آن شناسایی آن است. برای جداسازی نمونه از ناتریس معمولآ از دو روش استفاده می شود: 1) روش های استخراج شامل استخراج جامد- مایع و یا مایع-مایع و یا حتی گاز-مایع.  2) روش های کروماتوگرافی اعم از روش های کروماتوگرافی مایع و کروماتوگرافی گازی

بعد از جداسازی گونه ی ورد نظر نوبت به شناسایی آن می رسد که البته در این زمینه از شیمی تجزیه این روش ها بلافاصله بعد از جداسازی عمل می کنند. این روش ها شامل: دتکتور های جرمی، فلورسانس و اسپکتروفتومتر های نوری به صورت آرایه ها می باشد. روش های شناسایی در این ساختار معمولآ بلافاصله بعد از روش های جداسازی و حتی متصل به دستگاه های جداسازی هستند و نمونه بعد از خروج از دستکاه های جداسازی وارد دستگاه های شناسایی می شود. طراحی حد واسط های دستگاه های جداسازی و شناسیایی نیز در این زمینه بسیار مورد توجه است.

جداسازی و شناسایی ترکیبات بیولوژیکی و پروتئین ها یکی از زوینه های مهم در این شاخه از شیمی تجزیه است و کاربرد روز افزون دارد. همچنین استافاده از مواد نانو به خاطر سطح بالایی که دارند در مراحل استخراجی این روز ها بسیار مورد توجه است. بنابر این  مشاهده می شود که علم نانو و بیولوژی در این زمینه از شیمی تجزیه نیز بسیار اهمیت دارد.

ج) اسپکتروسکوپی:

اسپکتروسکوپی در شیمی تجزیه به مطالعه ی ترکیبات فعال نوری می پردازد. بر خلاف الکتروشیمی در این زمینه از شیمی تجزیه لازم است تا نمونه دارای خصلت ها و ویژگی های نوری باشد. از روش های مختلف در این زمینه می توان به طیف بینی فلئورسانس، رامان، زیر قرمز و مرئی-یو وی اشاره نمود. از این روش های طیف سنجی برای آنالیز نمونه های نانو و بیو بسیار استفاده می شود. مزیت عمده ی این روش ها غیر تخریبی بودن آن ها است یعنی نمونه ی مورد آنالیز را می توان دوباره با روش های دیگر آنالیز نمود و در حین آنالیز نمونه از بین نخواهد رفت. از این روش ها برای اندازه گیری سینتیک بسیاری از فرایند ها نیز استفاده می شود. 

Copyright © 2012: SanjeshServ.ir , all rights reserved
This website was optimized for display sizes 1024 by 768 pixles and up